01 december 2023

Materiaalpotentie-scan voor de openbare ruimte rondom de Vasco Da Gamalaan (Utrecht)

In opdracht van Gemeente Utrecht heeft GBN Advies B.V. de circulaire potentie van de materialen die vrijkomen bij de herinrichting van de Vasco Da Gamalaan en omgeving te Utrecht onderzocht. Het doel van dit onderzoek is de vrijkomende materialen te beoordelen op mogelijk toekomstig hergebruik binnen het project of daarbuiten.

Voor de materialenscan van de Vasco Da Gamalaan e.o. is geïnventariseerd welke materialen vrijkomen en hoe deze circulair kunnen worden ingezet (fase 1). Vervolgens zijn gezamenlijk met de Gemeente Utrecht de belangrijkste materialen die qua hoeveelheden en impact het grootste zijn bepaald. Van de geselecteerde materialen is de circulaire inzet binnen het project, of daarbuiten, verder onderzocht (fase 2). De resultaten zijn vastgelegd in een eindrapportage, met een ‘factsheet’ per materiaal.

Resultaten

Uit de analyse kwam naar voren dat stoeptegels en betonstraatstenen in het project mogelijk kunnen worden behouden door hoogwaardig hergebruik. Dit geldt met name voor de bestrating in redelijke en/of nieuwe staat. Hergebruik van bestrating is vooral voordelig als de bestrating ter plekke wordt hergebruikt (geen transportkosten) en/of als de bestrating direct terug kan worden geplaatst (geen opslagkosten).. Andere tegels die geschikt zijn voor hoogwaardig hergebruik op locatie zijn de blindegeleidetegels (met stippen), die zich bevinden bij de op- en afritten van de stoep en rondom de bushaltes. Daarnaast zijn de betonbanden en betonnen inritblokken geschikt voor hoogwaardig hergebruik binnen het project. Ook de verlichting kan mogelijk hoogwaardig worden hergebruikt op locatie (mits getoetst). Dit is vooral interessant voor de meest voorkomende verlichting (van ca. 8m hoog). Eventueel kan de verlichting omgebouwd worden naar Ledverlichting (refurbish i.p.v. reuse).Daarnaast zijn in het plangebied een aantal duikers aanwezig die kunnen worden hergebruikt in dezelfde of in een andere functie (= repurpose), zoals natuurvriendelijke oevers in de wadi’s, tunnels in de speeltuinen of bloembakken.

Verder zal bij de ontgravingswerkzaamheden in het plangebied grond en zand vrijkomen. Afhankelijk van de kwaliteit kan dit worden hergebruikt. Aandachtspunt zijn de regels die gelden omtrent hoogwaardig gebruik van grond en zand.

Daarnaast zijn een aantal materialen niet geselecteerd als de belangrijkste materialen, maar deze materialen worden wel gezien als ‘inkoppers/ laaghangend fruit’ doordat de materialen eenvoudig te demonteren zijn. Na een reinigingsbeurt (optioneel) zijn deze materialen geschikt om één op één her te gebruiken in de buitenruimte van de Vasco da Gamalaan e.o.. Enkele voorbeelden van ‘inkoppers/ laaghangend fruit’ die mogelijk kunnen worden behouden door hoogwaardig hergebruik zijn: Stootbanden; Snelheidspunaises; Afsluitpalen; Vuilnisbakken; Vuilniscontainers (ondergronds); Fietsnietjes; Fietsrekken; Palen met verkeersborden; Bloembakken; Brievenbussen. Om beplanting circulair in te zetten is verder onderzoek nodig naar de boom-, plant- en struiksoorten.

Vervolg

Voor elk materiaal is een ‘factsheet’ opgesteld met aandachtspunten voor de circulaire inzet om in de voorlopige en definitieve ontwerpfase en de aanbesteding rekening mee te houden. Hiermee hebben we gezamenlijk met de Gemeente Utrecht een belangrijke stap gezet om de vrijkomende materialen ook daadwerkelijk hoogwaardig her te gebruiken in de buitenruimte van de Vasco Da Gamalaan e.o.