GBN Advies deed onderzoek naar de toepassing van hubs in de weg- en waterbouw.

26 mei 2021

Circulaire grondstoffen hubs

Afgelopen jaren wordt er veel gesproken over grondstoffenhubs. In steden als Haarlem, Zaanstad, Amsterdam en Utrecht zijn diverse partijen bezig met de realisatie van initiatieven. Toch schieten de hubs niet als paddenstoelen uit de grond. Wat zijn aandachtspunten en succesfactoren bij grondstoffenhubs? GBN Advies deed onderzoek naar de toepassing van hubs in de weg- en waterbouw.

Over het nut van grondstoffenhubs lijkt iedereen het eens:

  1. Kortere transportafstanden;
  2. Tijdelijke (overbruggings-) opslag van vrijkomende en herbruikbare materialen en producten;
  3. Mogelijkheid tot modificatie van binnenkomende producten en materialen; en
  4. Een toename in de toepassing van herbruikbare materialen.’

Voor de realisatie van een circulaire (bouw-) economie lijken hubs een logisch, zo niet onmisbaar onderdeel te vormen. Het is een plek van waaruit transportbewegingen georganiseerd kunnen worden, product- en materiaalstromen gecoördineerd kunnen worden, opslag verzorgd wordt en productielijnen kunnen worden opgezet om, bijvoorbeeld, defecte producten te repareren en voor te bereiden op een tweede leven.

In het opvangen van de inefficiënties in het circulaire proces zit de toegevoegde waarde en daarmee het verdienmodel van hubs. Hubs acteren in het gat waar vrijkomende producten en materialen niet direct in een ander project kunnen worden ingezet. De kosten die daarvoor moeten worden gemaakt, gaan dus van de marge af die zit tussen de duurdere aanschafprijs van een nieuw product en het goedkopere aanbod van tweedehands. Dat gat, die marge, is vaak niet groot. Daarom is het zaak een hub, met de verschillende waarde-toevoegende activiteiten, zo efficiënt mogelijk in te richten. Geen sinecure!

Aandachtspunten en succesfactoren

  • Kies een specifieke scope: welke producten en materialen zijn interessant in hoeveelheid, maar ook wat betreft de toegevoegde waarde die te realiseren is.
  • Deel van de efficiëntie zit in de transportafstand. Idealiter is de straal waarbinnen gewerkt wordt niet groter dan 50km.
  • Lang liggende producten en materialen moeten worden voorkomen. De kracht ligt in een snelle doorloop.
  • Zorg bij terugkerende producten en materialen voor voorspelbaarheid in beschikbaarheid, zodat het verwerkingsproces daarop ingericht kan worden.
  • Organiseer een stabiele afzetmarkt: weet wie de (toekomstige) afnemers zijn en wat hun planning en eisen zijn, om daarmee te voorkomen dat producten blijven liggen.

Het organiseren van een zelfstandig opererende hub, waarbij de afhankelijkheid van aanbod- en afzetmarkt groot is, een onzekere zaak. Dat is mogelijk de reden dat de opkomst van hubs, gelijk aan die van het aantal marktplaatsen gering is.

Concluderend: hubs vormen een belangrijke schakel in het proces tot het circulair inzetten van vrijkomende materialen, grondstoffen en producten. De ketting is zo sterk als de zwakste schakel. Met andere woorden: het succes van het opzetten van een circulair proces en het in kunnen zetten van herbruikbare materialen, is afhankelijk van meerdere schakels: de materialeninventarisatie, het in kaart brengen van vraag en aanbod via een marktplaats of materialenkalender, het transport, opslag, modificatie, certificatie. Al deze stappen moeten op elkaar aangesloten en afgestemd worden.

Hiervoor heeft GBN Advies een model ontwikkeld: de circulaire grondstoffen corridor. In het volgende artikel gaan we in op de rol van een ketenregisseur binnen dit model.

Voor vragen over de circulaire grondstoffen corridor of als u meer wilt weten over hoe wij u kunnen helpen bij het optimaliseren van uw hub, dan kunt contact opnemen met: Harry Hofman of Martijn in ’t Veld via advies@gbn.nl .